Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Nedir ve Nasıl Okunur?

Aslında bu hafta faiz etkileriyle ilgili bir yazıya yer vermeyi düşünmüştüm. Bu konu üzerine araştırırken Merkez Bankası’nın o çok derinlere dalmadığım sitesinde dolaşmaya başladım ve bir süre sonra kayboldum. Baktım ki site güncel ve güvenilir, ilk başta merkez bankasıyla ilgili ve sitenin içeriğiyle ilgili yazmaya karar verdim. Kolay gelsin.

Nasıl Okunur?

Nasıl okunur ne alaka diyeceksiniz ama ben dahil birçok kişi yanlış okuyor. Genelde merkez bankası denildiği için çaktırmıyor olabilirsiniz ama tam ismi söylendiğinde Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası diyecek birçok insan tanıyorum. Hatta “Ee ne var bunda, doğru değil mi?” diye sorabilirsiniz bile. Fakat “Cumhuriyet” ile “Cumhuriyeti” arasındaki farkın sizi şaşırtacağını düşünüyorum. Merkez bankası 1930-31 yıllarında kuruluyor. Gelişmiş ülkelerdeki merkez bankalarının bağımsızlık politikasını bizim merkez bankamızda uyguluyor. Buna uyumlu olması içinde ismini de bunu çağrıştıracak şekilde koyuyor. Eğer “Türkiye Cumhuriyeti” dese T.C. olarak alıştığımız devlet dairesi biçimine sokulacak. Türkiye ismi hiç geçmese bu seferde olmaz sonuçta bizim merkez bankamız. Demişler ki bu “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası” olsun. Güzel de oturmuş.

Merkez Bankası Neden Bağımsız?

Merkez bankaları bağımsız olur dedik ama neden bağımsız? Aslında bu bağımsızlığı tam bağımsızlık olarak tanımlamak biraz yanlış olur. TCMB’nin internet sitesine girdiğinizde sol üst köşede “Merkez bankasının temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır.” yazıyor. Şimdi TCMB kalkıp ben bilgisayar üreteceğim diyemez. Yani bazı görevleri vardır ve bunları yapmaktan kaçınamaz fakat bu görevleri yaparken kullanacağı yöntemleri ve yapacağı hamleleri kendisi belirler. Tabi bu hangi ülkede ne kadar uygulanıyor bilemem. Paranın gerçek değerini görebilmek için, aldatılmamak için güzel bir hamle. Fakat bu bağımsızlık nasıl kullanılıyor, doğru mu işliyor? Bunu zamanla öğreneceğim. Öğrenince buralara yazarım.

TCMB üzerine inceleme

Bundan sonraki yazılarımızda Merkez bankasını internet sitesi üzerinden biraz inceleyebiliriz. Böylelikle güncel ve güvenilir bilgileri nasıl elde edebileceğimizi göreceğiz. TCMB’nin sitesi www.tcmb.gov.tr’dir. İtiraf etmeliyim ki çoğu siteye göre hoş bir tasarımı var. Adamlarda para var tabi.

Sitedeki ekleri incelerken dosyaların sonunda gözünüze garip bir şey çarpabilir. “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sermayesi: 25.000 TL”. Koskoca merkez bankası. 25.000 TL sermaye… Ama unutmamak lazım ki merkez bankası anonim olarak kurulsa da diğer şirketlerin aksine kâr etmek için kurulmamıştır. Yani bu rakamlar hep semboliktir.

Benzer yazılar

muhasebe

Casio FX-991ES Plus’ta CALC fonksiyonu

Çok uzun zamandan beri hesap makinesi kullanmama rağmen 10 TL’lik hesap makinesiyle 100 TL’lik hesap makinesinin ne farkı var diyen bir mühendis idim. Son zamanlarda sınavlarımızda sorulan karışık denklemler olsun ve birazda “Biz bu hesap makinesine niye para verdik?” sözlerinden sonra elimdeki makineyi biraz soruşturmaya başladım. Şunu söyleyebilirim ki makineye bugüne kadar yazık etmişim ve  […]

olasılık

Olasılık Tarihi ve Birkaç Temel Kavramı

İnsanoğlu tarih boyunca kâr ve zararını ihtimaller doğrultusunda planlamıştır. Yağmurun yağma ihtimaline karşı şemsiyesini almıştır. Parasını yatırım yapacağı yerin kazandırma ihtimaline karşı değerlendirmiştir.Bu olayların hepsi kesin olmayan olaylardır fakat zamanla insanlar tarafından hesaplar içeren bir sisteme oturtulmuştur. İşte ortaokuldan beri karşımıza çıkan olasılık temelleri bu hikayenin bir ürünüdür. Zamanla gelişmiş ve akla zarar ihtimal kuralları […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir