Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Nedir ve Nasıl Okunur?

Aslında bu hafta faiz etkileriyle ilgili bir yazıya yer vermeyi düşünmüştüm. Bu konu üzerine araştırırken Merkez Bankası’nın o çok derinlere dalmadığım sitesinde dolaşmaya başladım ve bir süre sonra kayboldum. Baktım ki site güncel ve güvenilir, ilk başta merkez bankasıyla ilgili ve sitenin içeriğiyle ilgili yazmaya karar verdim. Kolay gelsin.

Nasıl Okunur?

Nasıl okunur ne alaka diyeceksiniz ama ben dahil birçok kişi yanlış okuyor. Genelde merkez bankası denildiği için çaktırmıyor olabilirsiniz ama tam ismi söylendiğinde Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası diyecek birçok insan tanıyorum. Hatta “Ee ne var bunda, doğru değil mi?” diye sorabilirsiniz bile. Fakat “Cumhuriyet” ile “Cumhuriyeti” arasındaki farkın sizi şaşırtacağını düşünüyorum. Merkez bankası 1930-31 yıllarında kuruluyor. Gelişmiş ülkelerdeki merkez bankalarının bağımsızlık politikasını bizim merkez bankamızda uyguluyor. Buna uyumlu olması içinde ismini de bunu çağrıştıracak şekilde koyuyor. Eğer “Türkiye Cumhuriyeti” dese T.C. olarak alıştığımız devlet dairesi biçimine sokulacak. Türkiye ismi hiç geçmese bu seferde olmaz sonuçta bizim merkez bankamız. Demişler ki bu “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası” olsun. Güzel de oturmuş.

Merkez Bankası Neden Bağımsız?

Merkez bankaları bağımsız olur dedik ama neden bağımsız? Aslında bu bağımsızlığı tam bağımsızlık olarak tanımlamak biraz yanlış olur. TCMB’nin internet sitesine girdiğinizde sol üst köşede “Merkez bankasının temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır.” yazıyor. Şimdi TCMB kalkıp ben bilgisayar üreteceğim diyemez. Yani bazı görevleri vardır ve bunları yapmaktan kaçınamaz fakat bu görevleri yaparken kullanacağı yöntemleri ve yapacağı hamleleri kendisi belirler. Tabi bu hangi ülkede ne kadar uygulanıyor bilemem. Paranın gerçek değerini görebilmek için, aldatılmamak için güzel bir hamle. Fakat bu bağımsızlık nasıl kullanılıyor, doğru mu işliyor? Bunu zamanla öğreneceğim. Öğrenince buralara yazarım.

TCMB üzerine inceleme

Bundan sonraki yazılarımızda Merkez bankasını internet sitesi üzerinden biraz inceleyebiliriz. Böylelikle güncel ve güvenilir bilgileri nasıl elde edebileceğimizi göreceğiz. TCMB’nin sitesi www.tcmb.gov.tr’dir. İtiraf etmeliyim ki çoğu siteye göre hoş bir tasarımı var. Adamlarda para var tabi.

Sitedeki ekleri incelerken dosyaların sonunda gözünüze garip bir şey çarpabilir. “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sermayesi: 25.000 TL”. Koskoca merkez bankası. 25.000 TL sermaye… Ama unutmamak lazım ki merkez bankası anonim olarak kurulsa da diğer şirketlerin aksine kâr etmek için kurulmamıştır. Yani bu rakamlar hep semboliktir.

Benzer yazılar

Sun Zi – Savaş Sanatı

Bir asker… Wu Beyliği Hükümdarı He Lu, Qi Beyliği’nden şöhretini duyduğu bir askeri çağırtır. He Lu der ki: “Benim için küçük bir deneme talimi yaptırır mısın?” Asker, “Elbette” der. He Lu: “Bu denemeyi kadınlarla yapabilir misin?” Asker: “Elbette.” Bunun üzerine sarayın en güzel kadınlarından yüz sekseni getirilir. Asker onları ikiye ayırır ve hükümdarın en gözde […]

Monty Hall Probleminin Püf Noktası

Eğer bu yazıyı okuyorsanız büyük ihtimal bu problemi bir yerde görmüşsünüz ve kafanıza yatmamış demektir. 3 sene önce aldığım olasılık dersinde ilk defa duyduğum bu problemi anlayamadan geçmiştim. Bu arada konuyu bilmeyenler için problemin güzel bir şekilde anlatıldığı “Blackjack 21” film sahnesini aşağıda izleyebilirsiniz. Videoyu izlediğinizde aklınıza gelen soru  “Nasıl yani, iki kapının kazanma olasılığı […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir