Ev Otomasyonu Ve Kişisel Asistanlar

Teknoloji ve internet son birkaç yıldır çok hızlı değişti. Bunlardan birçoğumuz da faydalanmaktayız. Bu değişim bizim hayatımızı çeşitli yönlerden etkilemektedir. Ev otomasyon sistemi, ev sakinlerine, zihni ve bedeni yormadan birtakım işleri yapabilmek ve enerji tasarrufu sağlamak gibi büyük faydalar getirmektedir.

 

Gözetleme ve Takip Etme

Ev otomasyonu sayesinde ev sahipleri, evde değilken bile birçok iş gerçekleştirebilir. Mesela kendi evlerini kameralardan izleyebilir, güvenlik ve alarm sistemini kontrol edebilir, evin sıcaklığını değiştirebilir, ışıkları yakıp söndürebilir ve havalandırmayı çalıştırabilir.

 

Dijital Kontrol

Birçoğumuz evden çıkarken ışıkları, ocağı veya klimayı kapatmayı unutabiliriz. Bu ise yüklü elektrik masraflarına veya daha kötüsü kazalara sebep olabilir. Evin kapısını kilitlemeyi unutmak ise eşyalarınızın çalınmasına sebep olabilir. Fakat ev otomasyonu sayesinde bu cihazlara uzaktayken telefon veya bilgisayarınızdan erişerek, yapmayı unuttuğunuz bu işlemleri gerçekleştirebilirsiniz.

 

Anlık Uyarılar

Evinizi sizin kendi başınıza devamlı gözetim altında tutmanız imkansızdır. Bu yüzden ev otomasyonu sayesinde, eve bir hırsız girdiğinde, evde yangın çıktığında, karbon monoksit gazı zehirlenmesi tehlikesi başladığında veya su sızıntısı olduğunda e-mail veya kısa mesajla anlık olarak uyarılabilirsiniz.

 

Cihazlar Arası İletişim

Ev otomasyon sisteminin faydalarından biri de, evdeki cihazların birbiriyle iletişim kurabilmesidir. Bu da, belli durumlarda evdeki cihazların birbiriyle senkronize halde çalışmasını ve birbirini çalıştırmak için tetikleyebilmesi anlamına gelmektedir. Eve gelmeden on dakika önce ışıkları açabilir veya termostatı çalıştırabilirsiniz. Eğer hareket sensörü koyarsanız, siz eve geldiğiniz an ışıkların açılmasını sağlayabilirsiniz. Ev otomasyonu ile ne yapacağınız sizin hayal gücünüze bağlıdır.

 

Ev Otomasyonunu Nasıl Kontrol Ediyoruz ?

Dışarıdayken evimizdeki bir şeyleri açıp kapatmayı bilgisayar veya tablet üzerinden bir yerlere tıklayarak yapmak işe yarar olsa da, eğer evin içindeysek eşyaları bu şekilde kontrol etmek nispeten daha kullanışsızdır. Çünkü eve girdiğimizde tabletimizi açıp, oradan ışıkları açma butonuna basmak yerine, hemen evin girişindeki duvardaki ışıkları açma düğmesine basmak daha kolaydır. Fakat artık bu işleri yapmak için elimizi kullanmamız gerekmiyor. Çünkü artık tabletlerimizde ve telefonlarımızda kişisel asistanlarımız var. Bunlara sesli komutlar yollayarak, istediğimiz işlemleri gerçekleştirebiliyoruz. Mesela “Oturma odasındaki ışığı aç.” dediğimizde bizi anlayan ve bu işlemi gerçekleştiren kişisel asistanlara sahip olabiliyoruz. Bunlardan ilk akla gelenler Siri, Cortana, Google Assistant ve Alexa adlı kişisel asistanlardır.

 

Siri, Google Assistant ve Alexa

Bu sanal asistanlar telefonlarımızda, tabletlerimizde veya bilgisayarlarımızda yaşamaktadır. Siri, Apple tarafından üretilen ve 2011’de iPhone üzerinden pazara çıkan muhtemelen ilk kişisel asistandır. iOS 10’un gelmesiyle birlikte üçüncü parti uygulamalara da açılmıştır. İlk zamanlar ses tanıma kalitesinin kötü olmasıyla eleştirilse de, Apple bu teknolojiyi son zamanlarda çok geliştirmiştir. 2012’de Google, telefonlarına Google Now’ı ekleyerek Siri’ye cevap verdi. Google Assistant Siri gibi, çeşitli bilgileri bizlere arayıp bulup göstebilmekte ve bazı işlemleri yerine getirebilmektedir. Google arama noktasında, şimdiye kadarki tecrübelerini kullanmaktadır. Alexa, Amazon’un Haziran 2015’te çok satılan Echo Home cihazının içindeki dijital asistana verdiği isimdir. İlk zamanlar kullanım alanları sınırlıydı. Genellikle havayı veya haberleri öğrenmek için kullanılıyordu. Aleksa telefonunuza değil, Echo veya Dot cihazlarının içinde bulunuyor.

 

Siri, Google Assistant ve Alexa Karşılaştırması

  • Bölgesel ve Yabancı Aksanları Anlama

Siri, gelişen ses tanıma teknolojisiyle artık geniş ses aralıklarını ve bölgesel ve ulusal aksan farklarını tanıyabilmektedir. Artık bu farklılklar, ses tanıma sistemlerinde büyük bir problem değildir. Amazon Echo şuan sadece Amerika’da satılmasına rağmen, Siri, Cortana ve OK Google dünya çapında satılmakta ve akıllı telefonlarda yer almaktadır. Bu yüzden bunlar, büyük aksan farklılıklarıyla baş etmek zorundadırlar. Ses tanıma sistemleri, her gün konuştukça sizin kişisel aksanınızı, konuşma şeklinizi öğrenmek ve tanımlamak üzere dizayn edilmiştir.

 

  • Günlük Konuşmaları ve Soruları Anlama

Siri bu konuda en becerikli ses tanıma sistemlerinden biridir. Havanın nasıl olduğu, en yakın petrol istasyonunun nerede olduğu veya uçuşların ne zaman olduğu gibi sorulara cevap verebilmektedir. Ayrıca “Nasılsın?” “Nasıl gidiyor?” gibi günlük konuşmalara da aynı havada cevap vermektedir. Fakat Cortane ve Google’da bu soruları sorduğumuzda internette arama yapmaya, sözlüklerde araştırmaya başlamaktadır.

 

  • Bilgi Sahası

Siri elbette ki mükemmel değil. Mesela “Marmara Forum sinemasındaki film vakitleri” ni sorduğumuzda afallıyor. Cortana ve OK Google ise hızlıca webden sonuçları karşımıza getiriyor. Fakat gariptir ki “Bugün günlerden ne?” dediğimizde Cortana dakikalarca düşünebiliyor.

Siri’nin en güçlü noktalarından biri de diğer Apple uygulamaları ile çalışabilmesidir. Mesela “Emre Yıldırım’a e-mail yolla” dediğimizde istediğimiz şeyleri söyleyip e-mail yollayabiliyoruz. Bu araba sürerken veya elimizi kullanamadığımız başka durumlarda çok işe yarıyor.

 

  • Kazara Aktif Olma

Hızlı olmak ve cevapların doğruluğu, ihtiyacımız olan tek şey değildir. Son zamanlarda çıkan haberlerde, Alexa’nın televizyondan duyduğu seslerle, müzik çaları çalıştırmak, termostatı ayarlamak gibi birtakım işler yaptığı görüldü. Fakat bu Siri için de bir problemdir.

 

  • Başka Seslerin Karışması

Siri’yi ayarlarken onun söylediği şeyleri tekrar ederek sesinizi ona tanıtmış oluyorsunuz. Böylece siz Siri’ye bir komut verirken eğer başkaları da konuşuyorsa, sizin sesinizi tanıdığı için, onların sesini almayıp sizin sesinizi algılıyor. Cortana da benzer bir sisteme sahip. OK Google’da güvenilen sesler profili oluştururak, ailenizdeki diğer kişilerin de sesleri ekleyip, telefonunuz kilitliyken onlara da erişim sağlayabiliyorsunuz.

 

  • Hangisi Daha Hızlı ?

Ses kontrol sistemlerinin Wi-Fi veya hücresel internet bağlantısı gerektirdiği hatırlanmalıdır. Ses tanıma sistemi bir insanın sesini doğru analiz edebilmek için hızlı denilen akıllı telefonları veya tabletleri bile yavaşlatabilecek büyük bir işlem gücüne ihtiyaç duymaktadır. Bu işlemi hızlandırmak ve telefonunuzu yavaşlatıp, işlerinizi aksatmamak için, dijital asistanlar bu analiz işini internetteki güçlü serverların üzerine yüklemektedir. Böylece sesiniz serverda analiz edilerek, uygun cevap telefonunuza gönderilmektedir. Bu internetten kaynaklı bazı gecikmelere sebep olabilir ama bunun dışında normal şartlarda Siri ve rakiplerine baktığımızda hepsi gerçekten hızlı cevap vermektedirler. Bu konuda Cortana muhtemelen en yavaşlarıdır.

 

  • Aktive Edilme Ayarları

Siri, Cortana ve OK Google iki şekilde aktif hale getiriliyor. Birincisi, Siri’de Home butonuna basmak, Cortana ve OK Google’da ekrandaki mikrofon ikonuna basmaktır. İkincisi ise bu sistemlerin hep açık durarak sizin “Hey, Siri” ya da “OK Google” gibi yeni komutun başlangıcı anlamına gelen anahtar kelimeleri söylemenizi beklemektir. Alexa mikrofonunu kapatmadığınızda, açık kaldığı süre boyunca sizi dinlemeye devam ediyor.

 

Çoğu insan her zaman aktif olan asistanların, telefonların batarya ömründe ne gibi azalmalara sebep olduğunu merak ediyor. Eski iOS cihazları “Hey Siri” ile aktif olma seçeneğini kullanmaya sadece bir güç kaynağına bağlıyken izin veriyordu. Ama yeni versiyonlarda bu aktif dinlemenin bataryadan ekstra olarak her saat %1’den daha az enerji tükettiği görüldü. Siri ile Cortana bataryanız %20’nin altına düşerse otomatik olarak bu aktif dinleme özelliği kapatıyorlar.

 

  • Akıllı Evi Kontrol Etme

Tabi ki önemli hedeflerden biri de ses komutlarınız ile her türlü cihazı kontrol edebilmektir. Apple burada Apple TV ile bir yol kat etmiştir. Ayrıca Apple’ın HomeKit’leri sayesinde sesinizle telefonunuz haricinde ışıklar ve termostat gibi diğer cihazları da kontrol edebilmektesiniz. Şuan piyasada HomeKit’i destekleyen çok fazla cihaz yok ve Amazon Echo burada Apple’ı sollamış bulunmaktadır. Amazon Echo Philips, Nest ve Samsung gibi şirketlerle geniş yelpazedeki ev otomasyonu ürünlerini konusunda halihazırda çalışmaktadır.

 

  • Hangisi En İyi Ses Kontrol Teknolojisidir ?

Siri’nin esnekliği ve günlük konuşma dilini anlaması onun mobil arenadaki kişisel asistanlar arasında öne çıkmasına sebep olmaktadır. Microsoft yavaş yavaş daha geniş cihazlara ulaşmaya başlamakta ve Amazon ev otomasyonu konusunda önde olmaya çalışmaktadır. Fakat Apple ve Siri bunları sollamaya kararlı gözüküyor. Bu karşılaştırılmalara bakarak ve telefonumun markasının da Apple olmasından dolayı ben yapmak istediğim ev otomasyonu prototipinde Siri’yi kullanmaya karar veriyorum.

 

 

Siri’nin Çalışma Prensibi

Öncelikle “Hey Siri” diyerek Siri’yi, vereceğimiz komutu dinleyecek hale getiriyoruz. Yapmak istediğimiz şeyi söylerek ona komut veriyoruz. Konuşmamız hemen dijital hale getirilerek, bu sesimiz internet aracılığıyla sunucuya aktarılıyor. Bu dijital veri, database’e ulaşılarak frekanslarına göre analiz edilerek kelimelere çevriliyor. Bulutta, bu kelimeler duyulduğunda ne yapılması gerektiği, anlamlı olup olmadığı bulunuyor. Eğer bir tereddüt varsa emin olmak için bu bize “şunu mu dediniz” şeklinde sorulabiliyor. Sunucuda bu işlemler dönerken bu sırada telefonun kendi içinde de ses tanıma sistemi işlem yapıyor. Eğer sadece “telefonumdaki şu müziği çal” gibi bir komut alındıysa, Siri bunu gerçekleştiriyor ve internetten yapılan veri çağırma işlemine son veriyor.

 

Ev Otomasyonu Çalışma Prensibi

Buraya kadar güzel, fakat biz acaba evimizdeki bir ışığı bu Siri ile nasıl açıp kapatabiliriz ? Burada HomeKit özellikli cihazlar devreye giriyor. Normalde Apple, HomeKit cihazları satmakta ve bu cihazı satın alıp, telefonumuza tanıtıp uzaktan erişim sağlayabilmekteyiz. Fakat bizim yapmak istediğimiz şey bunlara fazladan para vermeyip, elimizde olan herhangi bir cihazı Siri ile uzaktan açıp kapatabilmek. Apple 3. parti uygulamalarını da desteklediği ve cihazın orijinal Apple HomeKit cihazı olması gerekmediği için bunu yapmanın önünde bir engel kalmıyor. Bunu yapmak için Homebridge ismi verilen sunucular kullanıyoruz. Bu sunucular aynı iOS HomeKit API’si gibi davranmaktadır. Kısaca söylemek gerekirse, Homebridge sunucusunu Raspberry Pi gibi Linux tabanlı bir geliştirme kartına yüklüyoruz. Bunun gerekli ayarlarına yaparak Siri’ye bu sunucuyu tanıtıyoruz. ESP8266 Arduino Wi-Fi modülünü de, açıp kapamak istediğimiz ampüle röle ile olması gerektiği gibi bağlıyoruz. Artık Siri’ye bir komut verdiğimizde, gerekli komut bu sunucuya aktarılıyor. Bu sunucu da komut işlenerek gerekli açma veya kapama emri Wi-Fi aracılığıyla ESP8266 kartına bildiriliyor. Bu kart da üzerine bağlı röleyi açıp kapayarak bizim ampülümüzün açıp kapanmasını sağlıyor.

 

Bu yazımızda ev otomasyonu ve kişisel asistanlardan genel olarak bahsetmeye çalıştık. Gelecek yazımızda Siri ve Raspberry Pi kullanarak nasıl ev otomasyonu yapılabileceğini adım adım anlatacağız ve uygulamasını göstereceğiz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir