BlockChain Teknolojisi ve Coin Üzerine

Geçenlerde elime Boğaziçi Üniversitesinde Finans Profesörü olan Vedat Akgiray’ın yayınlamış olduğu bir makale geçti. Aranız olmasa bile kolay anlaşılabilecek şekilde yazılmış. Makaleden alıntılarla BlockChain teknolojisini anlatmak istedim.

BlockChain Nedir?

Blockchain diyince aklımıza hemen bitcoin geliyor. Aslında tam olarak öyle değil fakat bu teknoloji Satoshi Nakamoto tarafından 2008’de geliştirilen bitcoin ile ün kazandığı için akıllarda öyle kaldı. Hala bilinmeyen birçok yanı var. HSBC’nin 2017’deki bir araştırmasına göre insanların %80’i blockchain’i isim olarak bilse de işleyişini bilmiyor. Bilmeden savunuyor veya suçluyorlar.

Hafiften Blockchain’den bahsedecek olursak dünya üzerinde gönüllü yazılım destekçileriyle oluşan bir sistem. Kripto paralar bu sistemin yalnızca bir uygulaması. Blockchain’in özü paraya değil, bilgiye  dayanıyor. Ve üç tane teknolojiyle destekleniyor: kriptografi, akıllı sözleşmeler ve serbest kayıt tasarımı…

Blockchain merkezi bir otorite olmaksızın, eşler arası (P2P) işlem ve mülkiyet transfer ağı. Ağdaki bilgisayarlar (“düğümler”), daha sonra bloklara yazılan işlemleri onaylamak için şifreleme algoritmaları ve akıllı sözleşmeler kullanıyor ve bu tür blokların zincirleri bir muhasebeci gibi çalışıyor. İşlemler gerçekleştiğinde, kayıtlar(varlıklar ve bunların değerleri) kalıcı olarak girilip ilgili düğüm sayısı kadar çok sayıda benzer deftere kayıt ediliyor. Bu sebeple zincir tek bir noktada birleşmediği ve kayıtlar birçok yerde tutulduğu için siber saldırılar için çok daha güvenli olduğu söylenebilir. Fakat zayıflıklarını göz ardı edemeyiz. Şöyle ki:

Hafıza: Her kayıt farklı yerlerde tutulması gerektiği için zincirin taşıması gereken veri miktarı zamanla çok artıyor. İşlemler yavaşlıyor. Çözüm olarak kuantum bilgisayarlarının çıkması bekleniyor.

Özel bilgiler: Zincirdeki her kullanıcının kendine has bir kimliği var ve bu kimlik sayesinde şahsi kimliğini koruyabiliyor fakat kayıtlar çok şeffaf şekilde tutulduğu için tüm verileri ayrıntılı olarak görebiliyorsunuz. Aslında bu Blockchain’in güçlü yanlarından olarak biliniyor. Her işlemi görebilmek ve dünyayı izleyebilmek gibi bir imkan sunuyor. Hemen burada bir alıntı yapmak istedim. Andy Handane (Bu adam şu an Bank of England’ın baş ekonomisti ve 2014’te Time dergisindeki etkili 100 adamın içindeydi.) diyor ki:

“Bir hayalim var. Uzak ama gerçekçi. Bir Star Trek koltuğuna oturmuşsunuz. Hava durumu trafiği izler gibi, bir monitörden küresel fon akışını gerçek zamana yakın bir şekilde izleyebiliyorsunuz.”

Yönetim: Düzenleme eksiklikleri yüzünden her an bir değişim olabiliyor, olay parayla ilgiliyse büyük para kayıplarına yol açabilir. Geçenlerde Japonya’da böyle yarım milyar dolar değerindeki coin çalındı. Düzenlemelerin güçlü olması gerekiyor

Para ve BlockChain

Bitcoin bence halk arasında yatırım aracı olarak değil, bir hobi olarak görülüyor. Yani insanlar bunu para olarak görmüyor. Peki buradaki paradan maksat ne? Ekonomistler paraya üç temel işlev atfetmişler: değişim ortamı, hesap birimi ve değer saklaması. Bu gerekçeyle, bir blok zincirindeki bir sembol bu işlevleri yerine getirebilirse, o zaman paradır! O halde elle tutulabilen şey paradır yargısını yıkmak yeni teknoloyiyle beraber belki de Blocchain’e düşecek. Bunu destekleyecek bir alıntı yapmak istiyorum. Alfred Mitchell Innes para hakkında şunları yazmış:

“Para için muhakkak materyal kullanmamız gerekmez. Bu yargılar  önceki sistemlerin bize sunduğu alışkanlıklardır. Alternatiflere şaşırmamız bunun olmayacağını göstermez. ”

İşi biraz daha ciddiye almamız için finansal alanda bu teknolojinin önemi hakkında bazı bilgiler vermek istedim.

  • 30 ülke ve 90 merkez bankası blockchain ile yatırım yapıyorlar. Bir çok özel bankada bu yatırımları yapmayı planlıyor. Blockchain üzerine 2013’ten bu yana 2500’den fazla patent alınmış. Her kripto para kendine has özelliklerle çıkıyor. Mesela 2011’de çıkan Litecoin bitcoin’e göre 4 kat daha hızlı üretim yapma olanağı sunuyordu.
  • Mart 2018 verilerine göre 1565 farklı kripto para var. Bunların çoğu hobi üzerine kurulmuş ve ticari bir değer kaygısı olmayan paralar. Dünyadaki kripto para 260 milyar dolar değerinde. Bunun %45’inin Bitcoin, %15 Ethereum, %8’ini Ripple tutuyor.
  • 2018’de, küresel para transferlerinin bankalar arasında geleneksel banka havalelerinin toplamının 155 trilyon dolar olduğu tahmin edilmektedir. Bu hacim yaklaşık 320 milyar dolarlık bir ücret geliri oluşturacak. Bir işlemin ortalama hızı 4-5 gündür ve yanlış bir aktarımın yapılırsa  haftalar sürebilir. Diğer yandan, RippleNet’te (ya da benzer bir blockchain), bir para transferinin ortalama maliyeti ihmal edilebilir ve ortalama hız 5 saniyenin altındadır.

Benzer yazılar

Siri ile Kontrol Edilebilen Ev Otomasyonu Yapımı

2 hafta önceki yazımızda Siri ve Raspberry Pi 3 kullanarak ev otomasyonu yapmayı anlatacağımızı söylemiştik. Bu yazımızda, ev otomasyonu sisteminin temelini atmaya başlıyoruz. Burada sadece temel olarak bir led lambanın telefondaki butonlarla veya ses kontrolüyle kapatılıp açılması gösterilecektir. Bu projeyi geçen dönem üniversitede Endüstriyel Otomasyon dersinde gerçekleştirmiştim. Şimdi o projenin raporunu biraz düzenleyerek burada yayımlıyorum. […]

nerede kullanacağız

Bu Dersi Nerede Kullanacağız?

Dersteyiz… Herkes hocanın tahtaya yazdıklarını uykulu gözlerle takip ediyor. Bir arkadaş çıkıp diyor ki; Hocam biz bunu nerede kullanacağız ki ? Güzel soru. Ama öğrencilerin çoğu bu konuda yanlış fikirlere sahip. Çünkü okulda / üniversitede gördükleri derslerin iş hayatında, pratikte hiçbir işe yaramayacağı peşin hükmüne sahipler. Buna sebep olan hususlardan biri de, dersleri veren hocaların […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir